THE NETHERLANDS
Veilinghallen - Bovenkarspel
1999
The Westfriese Flora flower exhibition and fair


IN DUTCH


Onderzoek naar de bron van een epidemie van legionellose na de Westfriese Flora in Bovenkarspel 

Investigation into de source of the legionellose epidemic after the Westfriese Garden show at Bovenkarspel 
Boer JW den ; Yzerman E ; Schellekens J ; Bruin JP ; Leeuwen W van ; Mooijman K ; Veenendaal H ;
Bergmans AMC ; Zee AN van der ; Ketel RJ van ; Tijsen H ; Conyn-van Spaeandonck MAE 

Hoe te bestellen / How to order

 

Abstract Nederlands
In maart 1999 kwam uit de resultaten van een orienterend patient-controle onderzoek naar voren dat de bron van een omvangrijke Legionella epidemie zich op of rond de Westfriese Flora (WF) te Bovenkarspel (Noord-Holland) moest bevinden. De WF is een jaarlijkse tentoonstelling van bloemen en agrarische en consumentenproducten, die in 1999 werd gehouden van 19 tot en met 28 februari. Na inspectie van het terrein en inventarisatie van de exposanten werd een lijst opgesteld van potentiele bronnen. Het waterleidingsysteem en alle watergebruikende installaties die nog voorhanden waren, werden bemonsterd. Aan de hand van interviews met exposanten, werd een risico-inschatting voor elke potentiele bron gemaakt. In totaal waren zestien producten
potentieel risicovol: twee whirlpools, twee bubbelmatten (geperforeerde rubber matten, bedoeld om op de bodem van een met water gevuld bad te leggen, waardoorheen met hoge snelheid lucht kan worden geblazen), elf fonteinen en een vernevelaar. Uit drie apparaten, twee whirlpools en een vernevelaar, werd Legionella pneumophila geisoleerd. Gebruikmakend van serotypering en moleculair-biologische technieken (PFGE, ERIC/REP en AFLP), werden drie verschillende genotypen onderscheiden: B-1, B-2 en B3 (B van Bovenkarspel). Om deze isolaten met patienten-isolaten te kunnen vergelijken werkten alle microbiologische laboratoria van Nederland mee met het verzamelen van patienten-isolaten gerelateerd aan de epidemie. Van in totaal 29 verzamelde isolaten waren 28 genetisch identiek aan B-1, het andere was genetisch identiek aan B-2. Gebruikmakend van risico-inschatting gebaseerd op gemeld gebruik en gebruikmakend van een microbiologische inschatting van de mate van besmetting van de drie kweek-positieve producten, droeg de whirlpool in hal 3 van het WF-terrein zeer waarschijnlijk het meeste bij aan verspreiding van L. pneumophila. Het is niet uit te sluiten dat de whirlpool in hal 4 een bijdrage heeft geleverd aan de verspreiding, terwijl een bijdrage van de vernevelaar onwaarschijnlijk is. Ook een bijdrage aan de verspreiding door de fonteinen en de bubbelmatten is onwaarschijnlijk. Hoewel Legionella spp niet werden geisoleerd uit het waterleidingsysteem, is het waarschijnlijk
dat de Legionella bacterien de drie producten binnenkwamen vanuit dit systeem. Deze resultaten worden bevestigd door de uitkomsten van een patient-controle en een cohort onderzoek, uitgevoerd om de exacte locatie van blootstelling aan Legionella spp op het WF-terrein vast te stellen, die aangeven dat de whirlpool in hal 3 de meest waarschijnlijke bron van infectie is.

Source: RIVM Rapport 213690003


Update 25th. June 1999


Legionellabacterie geconstateerd

Vrijdag 12 maart 1999, persbericht nummer 19

Mensen die van 21 tot 28 februari op de Flora in Bovenkarspel zijn geweest en zich ernstig ziek voelen met koorts of zich grieperig voelen, wordt geadviseerd contact op te nemen met hun huisarts of het volgende gratis nummer te bellen: 0800-3008051.
Dit nummer is bereikbaar vanaf 12 maart 19.00 uur. Mogelijk zijn zij besmet met de Legionellabacterie, die een ernstige longontsteking kan veroorzaken. Dit adviseert de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Ook vraagt de Inspectie huisartsen en ziekenhuizen extra alert te zijn op Legionellose.

Op dit moment bestaat het vermoeden dat ongeveer twintig mensen ziek zijn als gevolg van besmetting met de Legionellabacterie. Tot nu toe zijn veertien patiënten opgenomen in het Westfries Gasthuis in Hoorn, twee patiënten zijn overleden.

Voor zover tot nu toe bekend is, hebben alle patiënten die in Hoorn opgenomen zijn de Flora in Bovenkarspel bezocht, die van 21 tot 28 februari heeft plaatsgevonden. Het lijkt daarom waarschijnlijk dat de mogelijke besmettingsbron daar heeft gelegen. Besmetting met legionellabacterie vindt plaats via waterdeeltjes. Mogelijk ligt de oorzaak van de besmetting bij het bevochtigen van de planten. Uit het hele land hebben mensen deze tentoonstelling bezocht. Daarom is het niet uitgesloten dat ook elders in Nederland patiënten besmet zijn met deze bacterie. De Inspectie benadrukt dat de kans op het krijgen van Legionella in het algemeen klein is. Maar omdat bij tijdige, gerichte medicatie de kans op herstel het grootst is, informeert de Inspectie op deze manier de bevolking en (huis)artsen.

Medische informatie bestemd voor (huis)artsen: Behalve de bekende verschijnselen van pneumonie kunnen bij legionellose kenmerkende verschijnselen optreden als diarree, anorexie,spierpijn, buikpijn en verwardheid. De Inspectie adviseert de artsen bij patiënten met een luchtweginfectie extra alert te zijn en de therapie zodanig in te stellen dat een eventuele Legionella-pneumonie wordt meebehandeld, bijvoorbeeld met erytromycine, claritromycine of azithromycine. Voor een nadere toelichting kunnen artsen bellen met de IGZ, telefoonnummer 070-340.5757. Openingstijden vrijdagavond 12 maart van 17.00 tot 22.00 uur en zaterdag 13 maart van 08.30 tot 15.00 uur.


Stand van zaken legionella-besmetting

Woensdag 17 maart 1999, persbericht, nummer 21

Vandaag is op het ministerie van VWS tot 18.00 uur één nieuwe melding binnengekomen van iemand die al langere tijd ernstig ziek was en is overleden aan de gevolgen de legionella-longontsteking na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel. Dit brengt het totaal aantal sterfgevallen op dertien. Bij vijf van deze dertien patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld. In de andere acht gevallen is het laboratoriumonderzoek nog gaande.

Inmiddels is van 200 mensen bekend dat zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van griep en longklachten (aantal meldingen gisteren om 18.00 uur: 159). Bij 54 van de 200 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld.

Nu ook schriftelijke informatie via 0800-3008051 Tot nu toe hebben 5500 mensen de publiekslijn 0800-3008051gebeld met vragen over de veteranenziekte. Vanaf nu kan men via deze telefoonlijn ook schriftelijke informatie opvragen over de veteranenziekte. Deze informatie wordt dan per omgaande toegezonden. In deze schriftelijke informatie zijn de meest gestelde vragen over de veteranenziekte verzameld en voorzien van een antwoord.

Sneltesten In een overleg vanmiddag op het ministerie van VWS heeft de Hoofdinspecteur voor de Gezondheidszorg besloten om het verrichten van een sneltest bij gezonde mensen die op de Flora zijn geweest over te laten aan het contact tussen huisarts en patiënt. Bij dit overleg op VWS was onder andere de burgemeester van Stede Broec aanwezig. De Inspectie voor de Gezondheidszorg stelt alle huisartsen in Nederland op de hoogte van het gebruik en de betrouwbaarheid van deze nog experimentele testen. Vervolgens kunnen huisartsen de beslissing nemen of een individuele patiënt getest wordt.


Stand van zaken legionella-besmetting

Donderdag 18 maart 1999, persbericht nummer 22

Vandaag zijn tot 17.00 uur geen nieuwe sterfgevallen als gevolg van de legionella-epidemie gemeld op het ministerie van VWS. Hierdoor blijft het totaal aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op dertien. Nu is bij zeven van de dertien patiënten de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld (gisteren: vijf). In de andere zes gevallen is het laboratoriumonderzoek nog gaande.

Inmiddels is van 212 mensen bekend dat zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van een longontsteking (aantal meldingen gisteren om 18.00 uur: 200). Bij 80 van de 212 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld.

Tot nu toe hebben ruim 6000 mensen de publiekslijn 0800-3008051gebeld met vragen over de veteranenziekte. Vanaf gisteren kan men via deze telefoonlijn ook een brochure opvragen over de veteranenziekte. Ruim 400 mensen hebben deze informatie opgevraagd. In deze schriftelijke informatie zijn de meest gestelde


Extra waakzaam bij gebruik bubbelbad

Vrijdag 19 maart 1999, persbericht nummer 24

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport adviseert mensen alléén bubbelbaden te nemen als deze op de juiste wijze zijn schoongemaakt. Adequate reiniging van de pompen is mogelijk met middelen zoals deze verkocht worden voor het ontsmetten van particuliere zwembaden, hotelzwembaden en zwembaden op campings. De Inspectie voor de Volksgezondheid (IGZ) en de Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren en Veterinaire Zaken (IWV) achten extra waakzaamheid geboden.

In een monster van water dat is gebruikt in een bubbelbad op de Westfriese Flora in Bovenkarspel is, met een snelle, experimentele methode, naar alle waarschijnlijkheid de legionellabacterie aangetroffen. Dit water was waarschijnlijk afkomstig uit de brandslang op de Flora. Dit is gebleken uit voorlopige resultaten van een deelonderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van het RIVM.

De Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren en Veterinaire Zaken zal vanaf dit weekend een aantal grootschalige publieksevenementen bezoeken en intensief controleren bij apparatuur waarmee water wordt gesproeid of verneveld. Ook zal de controleur monsters nemen.


Stand van zaken legionella-besmetting

Vrijdag 19 maart 1999, persbericht nummer 25

Vandaag zijn er op het ministerie van VWS twee nieuwe sterfgevallen als gevolg van de legionella-epidemie gemeld. Hierdoor komt het totaal aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op vijftien. Bij zeven van de vijftien patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld. In de andere acht gevallen is het laboratoriumonderzoek nog gaande.

Van 199 meldingen is bekend dat zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van een longontsteking (aantal meldingen gisteren om 17.00 uur: 212; de daling zit waarschijnlijk in een aantal dubbeltellingen). Bij 91 van de 199 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld.

Tot nu toe hebben 6500 mensen de publiekslijn 0800-3008051gebeld met vragen over de veteranenziekte.



Stand van zaken legionella-besmetting

Maandag 22 maart 1999, persbericht nummer 26

Vandaag zijn er op het ministerie van VWS 2 nieuwe sterfgevallen als gevolg van de legionella-epidemie gemeld. Hierdoor komt het totaal aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op 17. Bij 9 van de 17 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld. In de andere gevallen zal het moeilijk zijn het verband met de ziekte nu nog aan tonen.

Van 231 meldingen is bekend dat zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van een longontsteking (aantal meldingen vrijdag om 17.00 uur: 199). Bij 94 van de 231 patiënten is met zekerheid vastgesteld dat ze geïnfecteerd zijn met de legionellabacterie.

In totaal hebben 6672 mensen de publiekslijn 0800-3008051 gebeld met vragen over de veteranenziekte. Dit nummer is met ingang van vandaag opgeheven. Mensen met vragen over de veteranenziekte kunnen bellen met het algemene informatienummer van de overheid: 0800-8051.


Stand van zaken legionella-besmetting

Dinsdag 23 maart 1999, persbericht nummer 29

Vandaag is er op het ministerie van VWS 1 nieuw sterfgeval als gevolg van de legionella-epidemie gemeld. Hierdoor komt het totaal aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op 18. Bij 10 van de 18 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld. In de andere gevallen zal het moeilijk zijn het verband met de ziekte nu nog aan tonen.

Van 231 meldingen is bekend dat zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van een longontsteking. Bij 94 van de 231 patiënten is met zekerheid vastgesteld dat ze geïnfecteerd zijn met de legionellabacterie. Deze gegevens zijn sinds gisteren niet meer veranderd.

Mensen met vragen over de veteranenziekte kunnen bellen met het algemene informatienummer van de overheid: 0800-8051.



Stand van zaken legionella-besmetting

Donderdag, 25 maart 1999, persbericht nummer 30

Vandaag is er op het ministerie van VWS één nieuw sterfgeval als gevolg van de legionella-epidemie gemeld. Hierdoor komt het aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op 19. Bij 12 van de 19 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld. Bij één melding is de relatie met de veteranenziekte erg onwaarschijnlijk. In de andere gevallen zal het moeilijk zijn het verband met de ziekte nu nog aan te tonen.

Van 231 meldingen is bekend at zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van een longonsteking. Bij 106 van de 231 patiënten is met zekerheid vastgesteld dat ze geïnfecteerd zijn met de legionella-bacterie.


Stand van zaken legionella-besmetting

Dinsdag 30 maart 1999, persbericht nummer 31

Vandaag is er op het ministerie van VWS 1 nieuw sterfgeval als gevolg van de legionella-epidemie gemeld. Hierdoor komt het totaal aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op 20. Bij 13 van de 20 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld. Bij 1 melding is de relatie met de veteranenziekte erg onwaarschijnlijk. In de andere gevallen zal het moeilijk zijn het verband met de ziekte nu nog aan tonen.

Van 231 meldingen is bekend dat zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van een longontsteking. Bij 106 van de 231 patiënten is met zekerheid vastgesteld dat ze geïnfecteerd zijn met de legionellabacterie.


Stand van zaken legionella-besmetting

Donderdag 1 april 1999, persbericht nummer 33

Vandaag is er op het ministerie van VWS 1 nieuw sterfgeval als gevolg van de legionella-epidemie gemeld. Hierdoor komt het totaal aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op 21. Bij 14 van de 21 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld. Bij 3 meldingen is de relatie met de veteranenziekte uit Bovenkarspel erg onwaarschijnlijk. In de andere gevallen zal het moeilijk zijn het verband met de ziekte nu nog aan te tonen.

Van 231 meldingen is bekend dat zij de afgelopen weken na een bezoek aan de Flora ziek zijn geworden met verschijnselen van een longontsteking. Bij 106 van de 231 patiënten is met zekerheid vastgesteld dat ze geïnfecteerd zijn met de legionellabacterie.


Legionella-bacterie geconstateerd in thermae 2000

Vrijdag 2 april 1999, persbericht nummer 34

In het Hydrojetligbad van Thermae 2000 in Valkenburg (L) is bij een controle van de Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren en Veterinaire Zaken (W&V) op 1 april de legionellabacterie geconstateerd. Thermae 2000 heeft het betreffende bad inmiddels gesloten. Op dit moment zijn geen ziektegevallen bekend.

Dit hydrojetligbad bevindt zich in een afgesloten ruimte en wordt alleen door één persoon tegelijk op afspraak gebruikt. Dit bad is niet bij de gewone entree van Thermae 2000 inbegrepen. Er moet apart voor worden gereserveerd. De verwachting is dat de meeste gebruikers van dit bad persoonlijk achterhaald kunnen worden. Thermae 2000 is hiermee inmiddels bezig. Mensen die dit Hydrojetligbad in de tweede helft van maart bezocht hebben, nog niet benaderd zijn en zich ziek voelen, wordt aangeraden contact op te nemen met de huisarts.

De Inspectie heeft na de besmetting in Bovenkarspel versterkte controles laten uitvoeren op plaatsen met een verhoogd risico, zoals plaatsen waar bubbelbaden in gebruik zijn. Bij de publieksruimtes van Thermae 2000 zijn wel monsters genomen, maar is geen besmetting geconstateerd. Dit geldt voor alle binnen- en buitenbaden met thermaal water, de whirlpools, de douches en het mineraal drinkwater.

De afgelopen twee weken hebben circa 40 mensen gebruik gemaakt van het Hydrojetligbad. Van circa 30 personen is de identiteit bekend. Deze mensen worden persoonlijk door Thermae 2000 benaderd en gewaarschuwd. Thermae 2000 heeft snel en accuraat ingespeeld op de situatie.

Het Hydrojetligbad is een massagebad waarin algen en karwendelsteenolie aan het water worden toegevoegd. Het water komt uit een mineraalbron en wordt met gas verwarmd.

Meer informatie:

Mensen die informatie wensen, kunnen contact opnemen met het gratis informatienummer van het ministerie van VWS: 0800-3008051. Het nummer is vanaf vrijdag 2 april 20.00 uur bereikbaar. U kunt ook bellen met de directie van Thermae 2000: 043-6019419.


INFORMATION SUPPLIED FROM THE MINISTRY OF HEALTH
THE NETHERLANDS

7th. April 1999

Saunabezoeker in Oldenzaal besmet met legionella

OLDENZAAL, woensdag

Een mannelijke bezoeker van Sauna Sare in Oldenzaal blijkt in januari van dit jaar besmet te zijn geraakt met de gevreesde legionella-bacterie.

Toen de patiënt ziek werd, kwam de besmetting aan het licht. De man, van wie de GGD Twente de personalia niet vrij geeft, is inmiddels in het ziekenhuis behandeld en maakt het volgens een woordvoerster weer goed. De zaak speelde zich af voor de spraakmakende besmettingsgolf bij de West-Friese Flora, maar werd tot nog toe stilgehouden.

Direct nadat de besmetting aan het licht kwam, werd een grootscheeps onderzoek in de sauna ingesteld. Daaruit kwam naar voren dat de bacterie zich in de koudwaterleiding van het stoombad had genesteld. De douches en de baden bleken in orde.
Volgens eigenaar R. ten Have van Sauna Sare zijn inmiddels maatregelen getroffen die volgens hem nieuwe besmettingen onmogelijk maken.

Source Media


Stand van zaken legionella-besmetting

Vrijdag 9 april 1999, persbericht nummer 37

Vandaag is er op het ministerie van VWS 1 nieuw sterfgeval als gevolg van de legionella-epidemie gemeld. Hierdoor komt het totaal aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op 22.

Bij 15 van de 22 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld.

INFORMATION SUPPLIED FROM THE MINISTRY OF HEALTH
THE NETHERLANDS
9th. April 1999



Stand van zaken legionella-besmetting

Donderdag 22 april 1999, persbericht nummer 41

Vandaag is er op het ministerie van VWS één nieuw sterfgeval als gevolg van de legionella-epidemie in West Friesland gemeld. Hierdoor komt het aantal mensen dat is overleden na een bezoek aan de Flora in Bovenkarspel op 23. Bij 16 van de 23 patiënten is de diagnose veteranenziekte met zekerheid gesteld.

INFORMATION SUPPLIED FROM THE MINISTRY OF HEALTH
THE NETHERLANDS

22nd. April 1999


De Telegraaf

Inspectie alle Friese sauna's en zwembaden Inspection of all sauna's and swimmingpools in Friesland

De provincie Friesland heeft gisteren besloten alle sauna's en zwembaden te inspecteren op de legionella bacterie, die deze weekis aangetroffen in sauna De Woudfennen in Joure. Gebleken is dat het om eengevaarlijke soort gaat, die net als tijdens de Westfriese Flora in Bovenkarspel de veteranenziekte kan veroorzaken en slachtoffers kan eisen.
just like during the Westfriese Flora..

Twee personen die recent een bezoek aan De Woudfennen hadden gebracht, verblijven momenteel in het ziekenhuis. Zij hebbenklachten die wijzen op de veteranenziekte. Volgens GGD-arts Bert Voet verkeren zij niet in levensgevaar.
Two people that visited De Woudfennen are now in hospital.
Their complaints look like Legionnaires` disease.
According to the GGD-doctor B. Voet they are not in mortal danger, (GGD: city health department).

Saunabezoekers in Joure mogelijk met legionella besmet

Er zijn twee mensen in Friesland opgenomen die misschien besmet zijn met de legionella-bacterie die is aangetroffen in sauna De Woudvennen in Joure. Het gaat om een man en een vrouw. Zij zijn respectievelijk opgenomen in het Antonius-ziekenhuis in Sneek en het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL).

De twee, die recent een bezoek aan de betreffende sauna hadden gebracht, hebben klachten die wijzen op besmetting met de bacterie, waarvan de soort en dus ook de schadelijkheid nog niet is vastgesteld. Volgens GGD-arts B. Voet in Sneek hebben de man en de vrouw klachten aan de luchtwegen.

"Zij hebben koorts en ze moeten hoesten. Kortom, de twee zieken hebben een ziektebeeld dat het gevolg kan zijn van een besmetting, maar ze verkeren niet in levensgevaar", aldus Voet. Van de twee mensen die zijn opgenomen, worden het bloed, de urine en het sputum onderzocht. Daaruit moet blijken of ze werkelijk zijn besmet met de bacterie die de veteranenziekte kan veroorzaken en als gevolg waarvan 23 bezoekers aan de West-Friese Flora inmiddels zijn overleden.

Bij de huisartsen in de regio Zuidwest-Friesland en de GGD in Sneek komen veel telefoontjes binnen van verontruste mensen en saunagasten die zich willen laten informeren over de bacterie, de besmetting en het ziektebeeld. Voet verwacht niet dat er nog veel opnames volgen.

Volgens bestuurslid Ter Elst van de Nederlandse Sauna Vereniging (NSV) leveren sauna's totaal geen besmettingsgevaar opleveren: "De legionella-bacterie kan alleen leven in water met een temperatuur van tussen de 20 en 40 graden. Wel, die waarden liggen in sauna's altijd hoger of lager." Ter Elst laat weten dat de autoriteiten in Joure hadden kunnen volstaan met het sluiten van de waterton waarin de bacterie is ontdekt.

Legionella- bacterie in sauna Joure

JOURE, donderdag

In sauna De Woudvennen in Joure is de legionellabacterie aangetroffen die de gevreesde veteranenziekte kan veroorzaken. De sauna is gistermiddag na overleg tussen de provincie Friesland en de Inspectie voor de Gezondheidszorg gesloten.

Tot nog toe hebben zich geen slachtoffers gemeld, deelt de GGD mee. Vandaag wordt bekend om welk type legionellabacterie het gaat; van de 35 soorten zijn er twee schadelijk.

Het onderzoek in De Woudvennen maakt deel uit van een grootscheepse landelijke inspectie naar aanleiding van de sterfgevallen onder bezoekers van de West-Friese Flora, waar de legionellabacterie is geconstateerd. Volgens arts B. Voet van de GG en GD in Sneek moeten sauna-bezoekers, die koorts, griep of een longontsteking hebben of krijgen, direct hun huisarts waarschuwen. "Verkoudheid is nog niet zorgelijk", zegt hij.

Het rampenplan is gisteren meteen in werking getreden en alle instanties zijn direct op de hoogte gebracht: de provincie, de ziekenhuizen en alle huisartsen. Alleen de gemeente Skarsterlân werd tot verbazing van het college van burgemeester en wethouders niet op de hoogte gesteld.

Op tweede paasdag zijn in de sauna twee monsters genomen. Eentje in het bubbelbad en eentje in een voorraadton, waaruit water werd gepompt voor het Turkse stoombad. Gisteren werd de uitslag van het in opdracht van de provincie verrichte onderzoek bekend. De sauna bleek positief te zijn. Het is de eerste in Nederland, want het kuuroord in Valkenburg, waar ook de legionellabacterie is aangetroffen, is een bronnenbad. In de Nederlandse sauna's wordt volgens voorschrift chloor gebruikt en in chloorwater heeft de bacterie absoluut geen overlevingskans.

De onheilstijding betekende een grote schrik voor bedrijfsleider Jan Boerema en zijn echtgenote Maaike. "Alles is hier altijd superschoon en we komen immer moeiteloos door de keuringen. Hier gaat je hart sneller van slaan. Volgens mij kan het ook niet kloppen. Er moeten monsters verwisseld zijn", zo luidt het ongeloof van Boerema, die gistermiddag het zwembad net had opengesteld voor het schoolzwemmen, toen hij het nieuws vernam. De Woudvennen is namelijk tevens een gecontroleerde badinrichting voor het zwemmen voor bejaarden en minder-validen. De sauna voldoet volgens de provincie ruimschoots aan de criteria voor het verkrijgen van het 'veilig-schoon-vignet'.


De Telegraaf-i van 22 juni 1999

Aantal doden Flora-drama loopt op tot 28

door René Steenhorst - DEN HAAG, dinsdag

De uitbraak van de Legionella-bacterie op de bloemententoonstelling Westfriese Flora in Bovenkarspel, eind februari van dit jaar, blijkt tot nu toe aan 28 mensen het leven te hebben gekost. Totaal zijn 242 geregistreerde mensen ziek geworden na het treurige bloemen-uitstapje.

Dat meldt het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu (RIVM) te Bilthoven in de tweede tussenrapportage, opgemaakt over de infectieramp van veteranenziekte die uiteindelijk een aanzienlijk grotere omvang heeft gekregen dan gezondheidsdeskundigen en verantwoordelijke politici indertijd hadden voorzien.

Want met dit tussentijdse cijfer van ziektegevallen en doden heeft de Flora-epidemie de twijfelachtige eer in de wacht gesleept dat zij de grootste Legionella-catastrofe ter wereld is geworden. Weliswaar waren er in 1976 in de Amerikaanse staat Philadelphia tijdens een congres van Amerikaanse oorlogsveteranen 29 doden te betreuren (één meer dan bij de Flora), maar het aantal ziektegevallen was aanmerkelijk lager: 182.

Op dit moment ligt nog altijd een onbekend aantal Nederlandse Flora-slachtoffers in het ziekenhuis. Het dodental van 28 zal nog verder stijgen, wordt verwacht.

Van de nu bekende 28 getelde doden is, aldus het RIVM, bij elf mensen niet met zekerheid vast te stellen of zij inderdaad zijn bezweken aan de legionellabacterie. Zeven van hen hadden wel eenzelfde soort ziektebeeld, zoals longontsteking, griepverschijnselen en/of een luchtweginfectie. Maar de diagnose- legionella kon bij hen niet sluitend worden gesteld. Zij vallen derhalve onderzoek-technisch onder de categorie "overige sterfgevallen".

De onderzoekers (van onder meer het RIVM, de GGD's, de streeklaboratoria in het land, e.a.), hebben totaal 281 watermonsters genomen om de legionella pneumophila-bacterie aan te tonen. Maar desondanks zijn nog altijd geen harde bewijzen gevonden of de kwaadaardige ziekteverwekker in twee bubbelbaden op de tentoonstelling de cruciale bron van besmetting is geweest.

De bubbelbaden stonden in twee verschillende hallen en het is onwaarschijnlijk dat er onderlinge besmetting heeft plaatsgevonden, aldus G. Elzinga van het RIVM. De meest plausibele verklaring is dat de bacterie die de veteranenziekte heeft veroorzaakt, in het water zat waarmee de baden zijn gevuld. In de ringleidingen en brandslangen is echter niets gevonden.


OUTBREAKS OF LEGIONNAIRES DISEASE
IN
WHIRLPOOL SPAS, HOT TUBS, SAUNA`S




RETURN TO CONTENTS

RETURN TO ENGLISH VERSION

..........................................


 

Subscribe to legionnaires_disease discussion group
Powered by groups.yahoo.com
Subscribe to Legionnaires_diseaze_support_group
Powered by groups.yahoo.com